ARCHIWUM • HISTORIA
VOL. 26 / NO. 01
← Wróć do artykułów

Solidarność: Ruch, Który Zmienił Świat

Strajk Sierpniowy

Latem 1980 roku fala strajków przetoczyła się przez Polskę. Punktem kulminacyjnym był strajk w Stoczni Gdańskiej im. Lenina, rozpoczęty 14 sierpnia. Na czele Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego stanął Lech Wałęsa.

Strajkujący sformułowali 21 postulatów, wśród których najważniejsze było żądanie utworzenia wolnych związków zawodowych. 31 sierpnia podpisano Porozumienia Sierpniowe, które umożliwiły powstanie “Solidarności”.

Karnawał Solidarności

Okres od sierpnia 1980 do grudnia 1981 przeszedł do historii jako “karnawał Solidarności”. W szczytowym momencie związek liczył około 10 milionów członków — jedną trzecią dorosłej populacji Polski.

“Solidarność” była czymś więcej niż związkiem zawodowym. Była ruchem społecznym, który domagał się:

  • Wolności słowa i zrzeszania się
  • Ograniczenia cenzury
  • Reformy systemu gospodarczego
  • Poszanowania godności ludzkiej

Stan Wojenny

13 grudnia 1981 roku gen. Wojciech Jaruzelski wprowadził stan wojenny. “Solidarność” została zdelegalizowana, a tysiące działaczy internowano. Ruch przeszedł do podziemia, kontynuując działalność mimo represji.

Okrągły Stół i Zwycięstwo

W 1989 roku władze komunistyczne, wobec narastającego kryzysu, zgodziły się na rozmowy przy Okrągłym Stole. Efektem był kompromis: częściowo wolne wybory i powrót “Solidarności” do legalnej działalności.

4 czerwca 1989 roku Polacy poszli do urn. Zwycięstwo “Solidarności” było miażdżące. Ten dzień wyznaczył początek końca komunizmu w Europie — w ciągu kilku miesięcy upadł mur berliński, a za nim reżimy w całym bloku wschodnim.

Dziedzictwo

Dziś “Solidarność” pozostaje symbolem pokojowej walki o wolność. Logo z czerwonymi literami, zaprojektowane przez Jerzego Janiszewskiego, jest rozpoznawalne na całym świecie jako ikona oporu przeciw tyranii.