ARCHIWUM • HISTORIA
VOL. 26 / NO. 01
← Wróć do artykułów

Kraków: Królewska Stolica Polski

Początki Grodu

Kraków pojawia się w źródłach pisanych już w X wieku. Według legendy miasto założył książę Krak, który pokonał smoka zamieszkującego jaskinię pod Wawelem. Rzeczywista historia jest równie fascynująca.

W 1000 roku podczas zjazdu gnieźnieńskiego cesarz Otton III zgodził się na utworzenie biskupstwa krakowskiego. Od tego momentu miasto zaczęło odgrywać kluczową rolę w polskiej historii.

Złoty Wiek Jagiellonów

Apogeum świetności Kraków osiągnął za panowania dynastii Jagiellonów (1386-1572). To wtedy:

  • Powstała Akademia Krakowska (1364) — druga najstarsza uczelnia w Europie Środkowej
  • Wzniesiono gotyckie kościoły i renesansowe kamienice
  • Miasto stało się centrum handlu, nauki i sztuki

Mikołaj Kopernik studiował tu astronomię, a na dworze królewskim bywali najwybitniejsi artyści epoki.

Zamek Królewski na Wawelu

Wawel to serce polskiej państwowości. Na wzgórzu wznosi się zamek królewski i katedra, w której koronowano i chowano królów. Krypta katedralna mieści sarkofagi władców, od Władysława Łokietka po Józefa Piłsudskiego.

W komnatach zamkowych zgromadzono bezcenne dzieła sztuki, w tym arrasy Zygmunta Augusta — jedne z najwspanialszych tkanin renesansowej Europy.

Rynek Główny

Krakowski rynek, wytyczony w 1257 roku, jest jednym z największych średniowiecznych placów w Europie. Dominują nad nim:

  • Kościół Mariacki z ołtarzem Wita Stwosza i hejnałem grającym co godzinę
  • Sukiennice — symbol krakowskiego handlu
  • Wieża Ratuszowa — pozostałość dawnego ratusza

Współczesny Kraków

Dziś Kraków jest drugim co do wielkości miastem Polski i kulturalną stolicą kraju. Stare Miasto i Kazimierz figurują na liście światowego dziedzictwa UNESCO. Festiwale, muzea, kawiarnie i galerie przyciągają artystów i turystów z całego świata.

Mimo upływu stuleci, Kraków zachował swój niepowtarzalny charakter — połączenie królewskiej tradycji z młodzieńczą energią studenckiego miasta.